Welke internetsnelheid heb je nodig voor 4K-streaming?

Wie 4K wil kijken, krijgt al snel een getal voorgeschoteld: zoveel megabit, dan zit je goed. Dat getal bestaat, maar het vertelt maar de helft van het verhaal. Wat je internetprovider belooft, is de maximale snelheid tot aan je modem. Wat er om negen uur ’s avonds bij je tv aankomt, na de wifi, de muren en de rest van het gezin op hetzelfde netwerk, is vaak een stuk minder.

Hieronder vind je eerst de richtwaarden, daarna wat ze betekenen en tot slot hoe je zelf nagaat of jouw verbinding 4K aankan.

De richtwaarden op een rij

Er bestaat geen officieel getal voor 4K, omdat elke dienst zijn beeld net iets anders comprimeert. Toch zitten de grote streamingdiensten dicht bij elkaar. Ze adviseren doorgaans ongeveer 15 tot 25 Mbit/s voor 4K (UHD) en zo’n 5 Mbit/s voor HD. IPTV-streams volgen dezelfde logica, dus die getallen zijn een goed vertrekpunt.

Houd er wel rekening mee dat niet je tv de verbinding gebruikt, maar je hele huishouden. Kijken twee mensen tegelijk iets anders, dan tel je beide streams bij elkaar op.

Wat je kijkt	Ongeveer nodig	Met wat speling
Eén HD- of Full HD-stream	ca. 5 Mbit/s	10 Mbit/s of meer
Eén 4K-stream	ca. 15–25 Mbit/s	30 Mbit/s of meer
Eén 4K- en één HD-stream	ca. 20–30 Mbit/s	40 Mbit/s of meer
Twee 4K-streams	ca. 30–50 Mbit/s	60 Mbit/s of meer

De kolom ‘met wat speling’ is geen harde regel. Hij houdt rekening met telefoons, laptops, spelcomputers en updates die op de achtergrond draaien, en met de dips die op drukke momenten optreden. Haalt je verbinding die waarde structureel, dan zou 4K zonder problemen moeten spelen.

Mbit/s of MB/s: let op de eenheid

Internetsnelheden en streamingadviezen worden uitgedrukt in megabit per seconde, geschreven als Mbit/s of Mbps. Je browser of een downloadprogramma toont de snelheid vaak in megabyte per seconde, geschreven als MB/s. Een byte bestaat uit acht bits, dus tussen die twee eenheden zit een factor acht.

Een prima verbinding van 25 Mbit/s verschijnt in een downloadvenster daardoor als ruim 3 MB/s. Er is dan niets aan de hand: je kijkt naar dezelfde snelheid in een andere eenheid. Vergelijk je je verbinding met de tabel hierboven, kijk dan altijd naar de waarde in Mbit/s.

Goed om te weten: zie je alleen een waarde in MB/s, vermenigvuldig die dan met acht. Een download van 4 MB/s komt zo neer op ongeveer 32 Mbit/s.

Stabiliteit telt net zo zwaar als snelheid

Een 4K-stream heeft weinig aan een korte piek. Hij heeft een gelijkmatige toevoer nodig, minuut na minuut. Een verbinding die ’s middags 100 Mbit/s haalt maar elke avond fors inzakt, kan daardoor slechter uitpakken dan een bescheiden lijn van 40 Mbit/s die stabiel blijft.

Wat er gebeurt als de verbinding hapert

Je speler bouwt een kleine voorraad beeld op, de buffer, die een paar seconden voorloopt op wat je ziet. Korte dips vangt die buffer op zonder dat je er iets van merkt. Langere of herhaalde dips trekken de voorraad leeg, en dan staat het beeld stil tot de buffer weer gevuld is. Bij diensten die de kwaliteit aanpassen aan je verbinding schakelt de speler soms terug naar een lagere resolutie. Dat is het moment waarop scherp 4K-beeld ineens wat wazig wordt.

Latency en jitter

De meeste snelheidstests tonen ook de latency, soms ping genoemd: de tijd die data nodig heeft om heen en terug te gaan. Voor gamen en videobellen is dat belangrijker dan voor streamen. Veel tests laten daarnaast de jitter zien, oftewel hoeveel die latency schommelt. Lage en constante waarden zijn een goed teken dat je verbinding stabiel is.

Zo test je je verbinding betrouwbaar

Eén test op een willekeurig moment zegt weinig. Voor een uitkomst die past bij hoe je echt kijkt, pak je het zo aan:

1. Test wanneer je meestal kijkt. Voor de meeste huishoudens is dat ’s avonds, wanneer ook de rest van de buurt online is.
2. Test op de juiste plek. Gebruik het apparaat waarop je streamt, of een telefoon of laptop die er vlak naast staat en op dezelfde manier verbonden is.
3. Zet zware gebruikers even stil. Pauzeer downloads, cloudback-ups en game-updates, zodat je de lijn meet en niet de rest van het huishouden.
4. Herhaal de test. Doe drie of vier metingen, verspreid over een paar avonden, en kijk vooral naar de laagste uitkomst.
5. Vergelijk kabel met wifi. Meet als het kan één keer met een netwerkkabel en één keer via wifi, vanaf dezelfde plek. Is het verschil groot, dan zit het knelpunt in je wifi en niet in je internetabonnement.

Ligt de laagste avondmeting ruim boven de waarde voor de beeldkwaliteit die je wilt, dan zit je goed.

HEVC en HDR: waarom compressie het verschil maakt

Hoeveel bandbreedte een stream nodig heeft, hangt sterk af van de compressie. De meeste 4K-streams gebruiken HEVC, ook bekend als H.265. Die standaard levert dezelfde beeldkwaliteit als het oudere H.264 met aanzienlijk minder data. Zonder die efficiëntie zou 4K via een gewone internetaansluiting thuis een stuk lastiger zijn.

Voorwaarde is wel dat je tv of mediaspeler HEVC kan decoderen. De meeste recente 4K-modellen kunnen dat, maar controleer bij een ouder of heel voordelig toestel eerst de specificaties voordat je je internet de schuld geeft. De lijst met compatibele apparaten helpt je op weg.

HDR, voluit high dynamic range, zorgt voor fellere lichte delen, diepere schaduwen en rijkere kleuren. Daarvoor zijn zowel een geschikt scherm als een programma in HDR nodig. Je ziet het dus bij een deel van het aanbod, niet bij alles.

Je thuisnetwerk: kabel, wifi en afstand

Ook een snelle glasvezelverbinding helpt weinig als het signaal moeite heeft om door je huis te komen. Een paar gewoontes maken een groot verschil.

Kies een netwerkkabel waar het kan

Een ethernetkabel van de router naar je tv of mediaspeler is voor 4K de betrouwbaarste oplossing. Op veel smart-tv’s zie je via een menu als Instellingen > Netwerk of het toestel via een kabel of via wifi verbonden is.

Gebruik 5 GHz-wifi

Moet het draadloos, verbind dan met de 5 GHz-band van je router. Die is sneller en minder druk dan 2,4 GHz, al is het bereik kleiner.

Let op de afstand

Muren, vloeren en grote metalen voorwerpen verzwakken wifi. Staat de tv een paar kamers verderop, dan kan een andere plek voor de router, een mesh-systeem of een extra toegangspunt veel opleveren.

Tel de andere apparaten mee

Elke telefoon, laptop, spelcomputer en beveiligingscamera op je netwerk neemt een deel van de bandbreedte. Zeker als meerdere mensen tegelijk streamen, merk je dat.

Hapert je beeld nu al, dan vind je in ons artikel over streamingkwaliteit verbeteren een stappenplan om bufferen en wazig beeld aan te pakken.

Van meting naar beslissing

Doe je avondmetingen, noteer de laagste waarde en leg die naast de tabel. Zit je ruim boven de streefwaarde, dan is je verbinding klaar voor 4K. Zit je er net op of eronder, dan lost een netwerkkabel of betere wifi het vaak al op, zonder dat je een ander internetabonnement nodig hebt.

4K Media IPTV biedt zenders en programma’s in HD, Full HD of 4K, afhankelijk van de bron. Is je verbinding nog niet helemaal klaar voor 4K, dan blijven de programma’s in HD en Full HD een goede optie voor scherp beeld. Meer over het aanbod lees je op de pagina over de IPTV-dienst, en antwoorden op technische vragen vind je in de veelgestelde vragen.